Rüsumu sitte idaresi nedir?

Rüsum-u Sitte İdaresi, Osmanlı Devleti'nin mali yapısını düzenlemek ve iç borçlarını yönetmek amacıyla 19. yüzyılın sonlarında hayata geçirilmiş bir kurumdur. Altı farklı vergi kalemi üzerinden gelir toplayarak, Devletin mali yükünü hafifletmeyi hedeflemiştir. Ancak bu idarenin işleyişi, uluslararası alacaklıların müdahalesi ile karmaşık bir hal almış ve neticede daha kapsamlı bir borç yönetim sistemine geçişe zemin hazırlamıştır.

Rüsum-u Sitte İdaresi, 19. yüzyılın sonlarında, Osmanlı Devleti'nin iç borçlarını ödeyebilmek amacıyla kurulmuş bir idaredir.

Adı, "altı vergi" anlamına gelir ve bu idare, tahsil etmekle görevli olduğu altı kalem vergiden almıştır. Bu vergiler:

• tütün resmi (vergisi) ;
• tuz resmi ;
• içki (müskirat) resmi ;
• pul (damga) resmi ;
• ipek öşrü (vergisinin bir kısmı) ;
• balık avı resmi.

Bu idare, toplanan gelirleri alacaklılara dağıtmakla yükümlüydü. Ancak bu durum, Osmanlı'nın asıl büyük dış borçlarının alacaklıları olan Avrupalı devletlerin tepkisine yol açtı.

Avrupalı alacaklıların baskısı ve Osmanlı Devleti'nin mali durumu, daha kapsamlı bir düzenlemeyi zorunlu kıldı. Bu süreç sonunda, 1881 yılında yayımlanan Muharrem Kararnamesi ile Rüsum-u Sitte İdaresi kaldırılarak, yerine çok daha geniş yetkilere sahip olan Düyun-u Umumiye İdaresi (Genel Borçlar İdaresi) kuruldu.